Badania DNA ujawniają zróżnicowanie genetyczne Szkotów i wpływy wikingów

5 września 2019, 10:57

Wyspy Brytyjskie zostały zasiedlone w paleolicie, następnie około 4000 lat temu doświadczyły one migracji ludów rolniczych, a kolejne fale migracji były związane z kulturami miedzi i brązu, w tym z kulturą pucharów dzwonowatych. Wtedy też ustaliła się pula genetyczna ludzi zamieszkujących Wyspy, która w późniejszym czasie ulegała różnym wpływom, ale przetrwała do dzisiaj.



Słynne brązy z Beninu wytwarzano z metalu pochodzącego z Nadrenii

11 kwietnia 2023, 12:21

Brązy z Beninu są jednymi z najwspanialszych przykładów sztuki afrykańskiej. To tysiące metalowych plakietek i rzeźb, które w przeszłości zdobiły pałac królewski w Królestwie Beninu (obecnie stan Edo w Nigerii). Są tak doskonałe, że gdy dotarły do Europy spotkały się z niedowierzaniem. Sądzono, że jest niemożliwe, by ludy Afryki wytwarzały sztukę o tak wysokiej jakości. Teraz okazuje się, że głównym źródłem materiału, z którego powstawały zabytki pomiędzy XV a XVIII wiekiem były... dzisiejsze Niemcy.


Wyjątkowe znalezisko w Wiedniu – masowy grób rzymskich legionistów

4 kwietnia 2025, 09:44

Szczątki ludzkie z początków Imperium Romanum to niezwykle rzadkie znalezisko. Rzymianie aż do III wieku praktykowali bowiem kremację. Tym cenniejsze jest więc odkrycie masowego rzymskiego pochówku na terenie Wiednia. A dodatkowej wartości znalezisku nadaje jego możliwe powiązanie z początkiem stolicy Austrii.


Olimpię zniszczyło tsunami

12 lipca 2011, 19:23

Profesor Andreas Vött z Uniwersytetu w Moguncji uważa, że starożytnej Olimpii, której odkopywanie rozpoczęto w XIX wieku, nie przykryły osady rzeczne, ale osady naniesione przez... tsunami.


Anatomia mózgu

W wieku nastoletnim rośnie gęstość istoty szarej

26 maja 2017, 11:49

Dzięki technikom obrazowania od lat wiemy, że już w wieku nastoletnim dochodzi do zmniejszenia objętości istoty szarej w mózgu. Jako, że wiemy, iż większa objętość mózgu jest powiązana z lepszymi zdolnościami poznawczymi, cały proces jest paradoksem


Owoce jagodowe pozytywnie wpływają na pamięć starszych kobiet

15 kwietnia 2021, 13:33

Wysokie spożycie owoców jagodowych bogatych w flawonoidy, takich jak truskawki czy jagody, może u kobiet aż o 2,5 roku opóźniać wystąpienie problemów z pamięcią związanych ze starszym wiekiem. Do takich wniosków doszli naukowcy z Uniwersytetu Harvarda i Brigham and Women's Hospital, którzy o swoich badaniach poinformowali na łamach Annals of Neurology.


Odkryto kolejne kawałki Psałterza N. Mógł należeć do siostry ostatniego anglosaskiego króla Anglii

12 stycznia 2024, 12:25

W Archiwum Regionalnym w Alkmaar w Holandii odkryto 21 fragmentów XI-wiecznego psałterza, który został pocięty i użyty około XVII wieku do usztywnienia opraw książek. To już kolejne kawałki tak zwanego Psałterza N, którego fragmenty znajdowane są od lat 60. XX wieku. Odkryto je między innymi w Elblągu. Niezwykłe dzieło, spisane po łacinie ze staroangielskimi glosami, mogło należeć do anglosaskiej księżniczki, która uciekła z Anglii po normandzkim podboju.


Jedyny taki ołtarz. W Kolonii znaleziono pierwsze lararium odkryte na północ od Alp

25 lutego 2026, 09:41

Podczas prac w przy rozbudowie podziemnej trasy turystycznej w MiQua – Muzeum Żydowskim w Dzielnicy Archeologicznej w Kolonii trafiono na pozostałości budowli z czasów rzymskich. Zwykle takie zabytki nie zachowują się, zostają zburzone, by w ich miejsce wznieść nowe konstrukcje. Tutaj zachowały się, gdyż już w czasach rzymskich zostały przysypane wałem ziemnym, chroniącym miasto przed zalewaniem przez Ren. Jakby jeszcze tego było mało, w ruinach odkryto jedyne na północ od Alp lararium, domowy ołtarz poświęcony larom, bóstwom opiekuńczym domu i rodziny.


Ołów w Antarktyce

28 lipca 2014, 12:33

Scott i Amundsen, którzy ścigali się o to, kto pierwszy dotrze do Bieguna Południowego, wędrowali po śniegu zanieczyszczonym... ołowiem z Australii. Już pod koniec XIX wieku Antarktyda była znacząco zanieczyszczona tym metalem ciężkim pochodzącym z antropogenicznych źródeł emisji.


Współczesne dzieci bardziej cierpliwe od wcześniejszych pokoleń?

27 czerwca 2018, 05:53

Nasze badania obalają powszechne wśród dorosłych przekonanie, jakoby dzisiejsze dzieci miały nad sobą mniej kontroli, niż poprzednie generacje, mówi doktor psychologii Stephanie M. Carlson z University of Minnesota. Chociaż żyjemy w czasach natychmiastowej gratyfikacji, gdzie wszystko wydaje się natychmiast dostępne za pośrednictwem smartfonu czy internetu, to badania sugerują, że dzisiejsze dzieci potrafią odłożyć gratyfikację na dłużej niż dzieci w latach 60. czy 80.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk